# Het handboek van &lokalize;

Nick
Shaforostoff

    shaforostoff@kde.ru

&Hannie.Lafeber-Dumoleyn;&Freek.de.Kruijf;
2007-2009
Nick Shaforostoff
&FDLNotice;
2012-02-20
1.5

&lokalize; is een computerondersteund vertaalsysteem (CAT) dat gericht is op productiviteit en kwaliteitsgarantie. Het bevat onderdelen die gewoonlijk voorkomen in CAT-programma's: vertaalgeheugen, woordenlijst, en ook de unieke mogelijkheid om vertalingen te synchroniseren en samen te voegen. Het is speciaal bedoeld voor het vertalen van software en heeft ook externe conversiehulpmiddelen voor het vertalen van freelance office-documenten.

&lokalize;
aanpassen aan taalregio
l10n
internationalisatie
i18n
vertaling
globalisatie
g11n
XLIFF
gettext
OpenDocument
KBabel

## Inleiding

Gewoonlijk worden berichten uit programma's en documentatie in het Engels geschreven. Met een raamwerk bestaande uit een set hulpmiddelen en bibliotheken, is het mogelijk om uw favoriete toepassingen uw eigen niet-Engelse taal te laten spreken. Dit process van aanpassen van een toepassing aan een specifieke taal staat bekend als lokalisatie. Het lokalisatieproces omvat het vertalen van de interfaces van het programma en de documentatie naar de verschillende talen, die gebruikers nodig hebben en, in sommige landen of regio's, het maken van invoer en uitvoer overeenkomstig de plaatselijke conventies. &lokalize; is een hulpmiddel dat u wil assisteren bij het lokalisatieproces om een interface van een toepassing vele talen te laten spreken.

Elke programma dat internationalisatie ondersteunt maakt voor de vertaling één of meer message-catalog bestanden beschikbaar. De extensie van deze bestanden is `.pot`. POT is een acronym voor Portable Object Template. &lokalize; is een geavanceerd en gemakkelijk te gebruiken bewerker voor een PO-bestand (&GNU; gettext message catalogs). Het is een systeem voor computer-aided translation voor vertalers, zonder voorgeschiedenis geschreven met gebruik van het raamwerk &kde; Platform 4. Behalve basis tekstverwerking van PO-bestanden met extra details, integreert het ondersteuning voor een woordenlijst, vertaalgeheugen, diff-modes voor QA, projectbeheer, &etc; Het heeft vele functies zoals volledige navigatie mogelijkheden, uitgebreide functionaliteit voor tekstbewerking, zoekfuncties, controle van de syntax en statistische functies.

Portable Object (.po) bestanden: elke vertaler neemt een kopie van een van deze POT-sjablonen en begint met het invullen van de lege regels: elke bericht wordt vertaald in de gewenste taal. Het bestand met de vertaalde tekst wordt een PO (Portable Object) bestand genoemd.

## Editor

### Hoofdvenster

Het hoofdvenster bevat standaard zes onderdelen. Het vak rechtsboven is alleen-lezen en bevat het veld voor de huidige msgid (brontekst) uit het geopende PO-bestand. Het bewerkingsvak er direct onder bevat het veld de msgstr (doeltekst) gerelateerd aan het getoonde msgid en het is daarin dat u de vertaalde tekst invoert of bewerkt.

Het standaard hoofdvenster van &lokalize;
Dit toont het standaard venster wanneer een bestand is geopend.

Het vak linksboven in het hoofdvenster toont de vertaaleenheden. Hieronder bevindt zich de sectie Unit Metadata die toelichting bevat relevant voor de nu getoonde brontekst. Linksonder is een sectie Vertaalgeheugen die de gesuggereerde vertalingen uit de database van het vertaalgeheugen voor het huidige item uit de brontekst. Rechtsonder wordt de sectie met de woordenlijst getoond.

Vertaalbestanden worden geopend in aparte tabbladen, met twee grote bewerkbare tekstvakken en een aantal weergavevensters voor hulpmiddelen. Deze weergavevensters kunnen worden gestapeld (net als bij tabbladen), apart getoond of verborgen. Vertaalbestanden bestaan uit vele gepaarde tekenreeksen, vertaaleenheden genaamd. Een vertaaleenheid komt overeen met een enkele string in de gebruikersinterface of een alinea in de documentatie. Het eerste bewerkbare tekstvak is bedoeld om het originele deel van het paar te tonen. Het tweede bewerkbare tekstvak is bedoeld voor de vertaling. Navigeren door de eenheden doet u via het weergavevenster Vertaaleenheden of met de toetsen Page Down en Page Up.

Een eenheid kan vertaald of niet vertaald zijn. De vertaling van een vertaalde eenheid kan gereed zijn of niet gereed (soms ook fuzzy genoemd). Wanneer de eenheid niet gereed is, wordt de vertaling in cursief getoond. In &lokalize; kunt u gemakkelijk navigeren door het bestand naargelang de staat van de vertaling. Zie het menu Ga voor de sneltoetsen. De statusbalk onderaan het venster toont het huidige aantal tekenreeksen, het totaal niet gereed, het totaal onvertaald, het totaal niet gereed (fuzzy) en de status van de huidige tekenreeks. Wanneer u navigeert worden onvertaalde eenheden beschouwd als niet gereed. U kunt ook door gefilterde reeksen in het weergavevenster Vertaaleenheden navigeren. Door te drukken op de toets Page Down gaat u naar de volgende eenheid in de gefilterde/gesorteerde lijst in het weergavevenster Vertaaleenheden.

In het hoofdvenster kunnen nog meer secties zoals Alternatieve vertalingen, Primaire synchronisatie, Secondaire synchronisatie, Binaire eenheden worden toegevoegd door Instellingen Hulpmiddelenweergave uit het hoofdmenu te gebruiken.

### Werkbalken

U kunt acties in de werkbalk toevoegen en verwijderen met Instellingen Werkbalken instellen... uit het hoofdmenu.

Werkbalk instellen
Hier kunt u de werkbalk instellen.

Voor meer informatie lees de sectie over Werkbalken van de &kde;-fundamentals.

### Sneltoetsen

U kunt tijd besparen door sneltoetsen bij het vertalen te gebruiken. U gebruikt Instellingen Sneltoetsen instellen... uit het hoofdmenu om deze in te stellen.

Sneltoetsen instellen
Hier kunt u sneltoetsen instellen.

Voor meer informatie lees de sectie overt Sneltoetsen van de &kde;-fundamentals.

### Algemene tips

Als u vertalingen voor &kde; maakt, dan heeft u al een &lokalize;-projectbestand in de map van uw taal (meestal met de naam `index.lokalize`), of u kunt Project Nieuw project aanmaken kiezen, waarna de wizard de te vertalen bestanden voor uw taal zal ophalen en een project voor u zal aanmaken.

Het is aan te raden de sneltoetsen te gebruiken in plaats van de menu's en werkbalken om zo de productiviteit te verhogen. Gebruik bijvoorbeeld &Ctrl;L om naar het invoervak Snelzoeken te gaan alwaar u de eenhedenlijst in het weergavevenster Vertaaleenheden kunt doorzoeken.

Wanneer u met vertaalbestanden in XLIFF-formaat werkt (en dat is zeker het geval wanneer u OpenDocument vertaalt), zijn er nog meer statussen beschikbaar:(nieuw, moet worden nagekeken, goedgekeurd, &etc;). U kunt ze selecteren in het keuzemenu naast de knop Goedgekeurd in de werkbalk. Classificatie van de status gereed of niet gereed hangt af van de huidige workflow-fase (vertaling, nakijken, goedkeuring). De standaardfase voor u hangt af van uw functie in het project (ingesteld bij de projectinstellingen). Een eenheid bevat meestal informatie over de fase van de laatste wijziging en voor elke fase wordt de eigenaar vermeld in het bestand.

## Projecten

### Overige opmerkingen

De projecten behoren tot de hoofdconcepten in &lokalize;. Een project bestaat uit een bestand met paden, mappen met vertalingen, sjablonen, en andere bestanden: een woordenlijstbestand, scripts, vertaalgeheugen. Wanneer &lokalize; een bestand opent zonder dat er een project geladen is, zal het op zoek gaan naar een projectbestand in de bovenliggende mappen (tot vier niveaus omhoog). Ook kunt u, wanneer u &lokalize; opstart van de commandoregel, het projectbestand opgeven via de `--project`-toevoeging.

Voor elk project kiest u uw functie daarin (vertaler, nalezer, iemand die goedkeurt), hetgeen weer van invloed is op de workflow-fase die door &lokalize; automatisch opgepikt wordt voor bestanden die u bewerkt.

Vertaalgeheugens worden (in tegenstelling tot projectbestanden, woordenlijsten en scripts) niet gedeeld door de vertaalteamleden, aangezien ze worden aangemaakt en bewaard in de persoonlijke map van de gebruiker. Dit betekent dat de vertaalgeheugens voor alle projecten opgeslagen worden in dezelfde map en zo gebruikt kunnen worden wanneer andere projecten worden geopend.

### Het tabblad Projectoverzicht

Wanneer u &lokalize; de eerste keer start zult u een leeg tabblad Projectoverzicht zien. Projectoverzicht is een weergave zoals in een bestandsbeheerder, die u helpt om overzicht over uw PO-bestanden te houden. &lokalize; helpt u om snel te vertalen en ook om vertalingen consistent te houden. De workflow van &lokalize; houdt in dat u begint met het aanmaken/openen van een project. Het tabblad Projectoverzicht toont een boomstructuur van bestanden met statistische gegevens over het huidige project, zoals percentage geheel vertaalde eenheden en de laatste vertaler. Het stelt u in staat een geselecteerd bestand in een tabblad van het huidige venster van &lokalize; te openen.

Om een nieuw project aan te maken, gebruik Project Nieuw project aanmaken. Dit leidt u door de stappen om een nieuw project aan te maken. In menu Project kunt u ook opties vinden zoals Projectoverzicht, Project instellen, Project openen en Recent project openen.

Het tabblad Projectoverzicht Hier kunt u het project configureren.

Het tabblad Projectoverzicht toont een bestandenstructuur en statistieken voor een huidig project, zoals het percentage vertaalde eenheden en de laatste vertaler. U kunt hier een geselecteerd bestand openen in een nieuw tabblad van het huidige &lokalize;venster.

## Woordenlijst

Hebt u er ook weleens genoeg van om hetzelfde lange stuk tekst diverse malen in te typen omdat het vinden van de vertaling ervan voor een kopieer- en plakactie nog meer tijd zou kosten? Nu hoeft u alleen nog maar het (veelvoorkomende) stuk tekst in de Woordenlijst op te zoeken en het in te voegen door op een sneltoets te drukken.

Natuurlijk moet de woordenlijst eerst van stukken tekst worden voorzien. &lokalize; heeft een handige woordenlijsteditor waarin u de hele woordenlijst kunt doorzoeken.

De woordenlijstweergave rechtsonder toont termen uit de woordenlijst die passen bij de huidige eenheid
De woordenlijstweergave rechtsonder toont termen uit de woordenlijst die passen bij de huidige eenheid

## Vertaalgeheugen

U kunt een map met vertaalbestanden uit bijvoorbeeld &dolphin; slepen en neerzetten in de Vertaalgeheugenweergave; binnen enkele minuten zullen dan automatisch vertaalsuggesties getoond worden wanneer u naar een volgende eenheid gaat. Gebruik, afhankelijk van het aantal suggesties, &Ctrl;1, &Ctrl;2 enz. om de vertaalsuggestie in het bestand op te nemen.

Gebruik Hulpmiddelen Vertaalgeheugens beheren om projecten aan uw Vertaalgeheugen toe te voegen of te beheren. Hier kunt u ook gegevens im- of exporteren uit het `tmx` bestandsformaat.

Druk op F7 om het tabblad Vertaalgeheugen te openen waarin u het vertaalgeheugen vrij kunt doorzoeken. Door op een zoekresultaat te klikken wordt een bijbehorend bestand op de bijbehorende eenheid geopend. Als u snel één van de bestanden in het project wilt openen (en het is toegevoegd aan het vertaalgeheugen), kunt u, in plaats van te bladeren door het Projectoverzicht, gewoon de naam ervan intypen in het veld Bestandsmasker vergezeld door een '*'.

Het vertaalgeheugenprogramma indexeert alle items, met inbegrip van de items die nog niet vertaald of niet gereed zijn. Hierdoor kan het het onderdeel Zoek-in-Bestanden, dat het scannen van elk bestand in het project vereiste, elke keer wanneer er een zoekopdracht wordt uitgevoerd, volledig vervangen.

&lokalize; met vertaalgeheugen-zoekresultaten voor de huidige eenheid
&lokalize; met vertaalgeheugen-zoekresultaten voor de huidige eenheid

Bulk vertaling:

  Om de exact overeenkomende suggestie automatisch uit de database van het vertaalgeheugen in te voegen, gebruikt u Hulpmiddelen Alle exacte suggesties invullen of Alle exacte suggesties invullen en als "niet gereed" (fuzzy) markeren. Deze functie komt overeen met de functie ruwe vertaling in &kbabel;.

## Mogelijkheden voor het synchroniseren van vertalingen

De Sync-modus (voorheen bekend als Samenvoegmodus) bespaart de vertalers veel tijd, ook in de gevallen waarbij meerdere vertalers tegelijk aan hetzelfde bestand werken of wanneer een persoon vertalingen moet onderhouden voor verschillende softwarebranches.

Met &lokalize; kunt u snel navigeren door eenheden die verschillen, waarbij de verschillen woord-voor-woord getoond worden. Ook heeft &lokalize; twee Sync-weergaven - Primary Sync en Secondary Sync. Ze zijn identiek, maar de eerste wordt meestal gebruikt om vertalingen samen te voegen en de tweede om vertalingen voor twee softwarebranches te synchroniseren.

Nadat u een vertaling gekopieerd hebt van een ander bestand (het gesynchroniseerd hebt), zullen alle wijzigingen die daarna aan deze eenheid worden aangebracht overgenomen worden in het andere bestand.

### Samenvoegen

Sync-modus kan bijvoorbeeld worden gebruikt bij het nakijken van wijzigingen die aangebracht zijn door (nieuwe) vertalers, waarbij u niet zeker bent van de kwaliteit van het werk.

Open een basisbestand, zet de gewijzigde versie in de Primary Syncweergave, gevolgd door &Alt;Down of &Alt; Up (onthoud dat sneltoetsen gewijzigd kunnen worden op de manier gebruikelijk in alle &kde;-toepassingen) om door de items die verschillen te navigeren.

&lokalize; gebruikt om wijzigingen in vertalingen samen te voegen
&lokalize; gebruikt om wijzigingen in vertalingen samen te voegen

### Replicatie

Sync-modus kan ook gebruikt worden om tegelijk wijzigingen aan te brengen in de vertaling voor twee branches. Stel het pad Branch-map bij de projectopties in op het pad dat correspondeert met de basismap van de branch, en in deSecondary Syncweergave zullen automatisch de bestanden van de branch geopend worden. Telkens wanneer u daarna wijzigingen aanbrengt in de bestanden van uw hoofdbranch, zullen die automatisch overgenomen worden in de branch (natuurlijk alleen als die dezelfde Engelse tekenreeks bevat).

Als u aan een &kde;-vertaling werkt kunt u bijvoorbeeld de trunk ophalen naar `/home/xx/hacking/kde/trunk/l10n-kde4/YOUR_LANG` en de branch met `/home/xx/hacking/kde/branches/stable/l10n-kde4/YOUR_LANG`. Maak een nieuw &lokalize;-project aan: `/home/xx/hacking/kde/trunk/l10n-kde4/YOUR_LANG/project.lokalize` en stel `BranchDir=../../../branches/stable/l10n-kde4/YOUR_LANG` in. Werk daarna via dit project en leg de wijzigingen vast in zowel de trunk- als de branch-map.

### Alternatieve vertalingen

Aan elke eenheid kunnen verschillende alternatieve vertalingen verbonden worden. Dergelijke vertalingen kunnen verschijnen tijdens het bijwerken van het bestand, wanneer de oorspronkelijke tekenreeks enigszins gewijzigd is. In dit geval wordt de oude vertaling met de (oude) bron verplaatst naar de lijst alternatieve vertalingen, zodat die niet verloren gaat.

Bij het vertalen van software worden meestal gettext-hulpmiddelen gebruikt om vertaalbestanden voor te bereiden. Wanneer de originele tekst verandert, worden de vertaalbestanden door gettext-hulpmiddelen bijgewerkt en worden onderdelen waarvan de originele tekst gewijzigd is gemarkeerd als fuzzy (of in andere termen niet gereed). De vorige originele tekst wordt door de hulpmiddelen opgeslagen zodat vertalers kunnen zien welke wijzigingen er precies zijn aangebracht. &lokalize; maakt het de vertaler makkelijker en markeert die delen van de originele tekst die gewijzigd zijn in de Alternatieve vertalingen-weergave.

door &lokalize; gemarkeerde delen van de originele tekst die gewijzigd zijn sinds de laatste herziening van de vertaling
door &lokalize; gemarkeerde delen van de originele tekst die gewijzigd zijn sinds de laatste herziening van de vertaling

## Scripts gebruiken in &lokalize;

&lokalize; kan uitgebreid worden met gebruikmaking van scripts in verschillende talen waaronder Python en JavaScript. Scripts worden meestal in de UI van &lokalize; geïntegreerd als menu-acties (waaraan u een sneltoets kunt toewijzen). De locatie en de naam van het menu- onderdeel voor het script wordt gedefinieerd in het bijbehorende .rc-bestand. Bij elk geopend project zoekt &lokalize; in de map `PROJECTMAP/lokalize-scripts` naar .rc-bestanden en voegt ze toe aan een cache-bestand met de naam `PROJECTMAP/lokalize-scripts/scripts.rc`. RC-bestanden bevatten ook paden van scripts die gerelateerd zijn aan de .rc-bestandenmap of een map met systeemscripts - beiden worden doorzocht (in feite moeten ze gerelateerd zijn als u .rc-bestanden wilt delen met andere mensen in het project). Zo kunt u bijvoorbeeld opgeven dat `../../scripts/lokalize/opensrc.py` een script moet laden uit global kde4-l10n scripts folder (&ie; niet specifiek voor uw taal).

Voorbeelden van .rc-bestanden vindt u in de installatiemap van &lokalize; (meestal `/usr/share/kde4/apps/lokalize/scripts/`) en in de &kde; repository. Hier: vindt u meer voorbeelden van scripts, waaronder het JavaScript-bestand `check-gui.js` dat automatisch bij elke bewaaropdracht wordt uitgevoerd (dit gebeurt via een speciale optie in het .rc-bestand). Als u bekend bent met Python of JavaScript, zal de code voor zich spreken.

Hieronder treft u links naar API-beschrijvingen. Alles wat als Q_SCRIPTABLE aangemerkt is kan vanuit scripts gebruikt worden.

- API-beschrijving van de object editor

- API-beschrijving van het object &lokalize;-hoofdvenster

- API-beschrijving van het object Project-tabblad

## Dankbetuiging en licentie

&lokalize;

Programma copyright © 2007-2009, Nick Shaforostoff shaforostoff@kde.ru

Een deel van de code is overgenomen uit &kbabel;, de voorganger van &lokalize;.

Documentatie copyright © 2007-2009 Nick Shaforostoff shaforostoff@kde.ru

Auteur:

- Nick Shaforostoff shaforostoff AT kde.ru; Shankar Prasad svenkate AT redhat.com; Sweta Kothari swkothar AT redhat.com

Ga voor meer informatie naar de &lokalize;-hoofdpagina.

Hannie Lafeber-Dumoleynlafeber-dumoleyn2@zonnet.nl

Freek de Kruijffreekdekruijf@kde.nl

&underFDL; &underGPL;

&documentation.index;